Mitolojik Anlatılarda Kadın İmgesi: Türk Mitolojisi Üzerinden Görsel ve Temsil Analizi
STAY-B-000352
Kitap: Sanat ve Tasarım Alanlarında Kadın Temsili
Yazarlar: Emine Zülal Cangi
Sayfalar: 5–5
Özet
Bu çalışma, Türk mitolojisinde yer alan kadın figürlerinin temsillerini, bu figürlere atfedilen özellikler üzerinden temsil ve etki ilişkisi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, kadın figürlerine yüklenen doğurganlık, koruyuculuk, kutsallık ve bereket gibi niteliklerin hangi kültürel ve toplumsal ihtiyaçlardan doğduğunu sorgulayarak, bu özelliklerin mitolojik anlatılarda kadın figürlerini hangi alanlarda güçlü, hangi alanlarda sınırlandırılmış kıldığını tartışmaya açmaktadır. Bu bağlamda çalışma, kadın figürlerinin mitolojik anlatı sistemi içindeki konumunu, özne mi yoksa sembolik bir unsur mu olarak temsil edildikleri sorusu üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın yöntemi, mitolojik kadın figürlerinin görsel temsillerinin ikonografik analiz yöntemiyle çözümlenmesi ve bu çözümlemelerin göstergebilimsel analiz çerçevesinde yorumlanmasına dayanmaktadır. Umay Ana, Ayzıt, Ak Ana ve Yer Ana figürleri yazılı mitolojik kaynaklar ile tarihsel ve çağdaş görsel temsiller birlikte ele alınarak incelenmiştir. Görsel analiz kapsamında Orta Asya minyatür yorumları, şamanizm temalı tarihsel çizimler ve çağdaş dijital illüstrasyonlar değerlendirilmiş, figürlerin beden kullanımı, simgesel öğeleri, mekânsal konumlandırmaları ve görsel anlatı dili çözümlenmiştir. Bu analizlerde kadın figürlerinin doğa unsurlarıyla kurduğu görsel ilişki ve bedensel temsillerin soyutlanma biçimleri özellikle dikkate alınmıştır. Çalışma kapsamında yapılan ön değerlendirmeler, kadın figürlerinin mitolojik anlatılarda evrensel düzenin sürekliliği açısından güçlü ve vazgeçilmez roller üstlendiğine işaret etmektedir. Bununla birlikte bu gücün, çoğunlukla annelik, koruyuculuk ve doğayla özdeşleştirilen nitelikler aracılığıyla temsil edildiği görülmektedir. Bu durum, kadın figürlerinin mitolojik sistem içerisinde güçlü ve vazgeçilmez bir konuma sahip olmakla birlikte, temsil düzeyinde belirli rol ve nitelikler etrafında kurgulandığını göstermektedir.
Kalıcı STA Yayın Kimliği: STAY-B-000352 (DOI değildir)