Sanat Eğitimi Alan Bireylerin Reklam ve Film Afişlerinde Yer Alan Kadın Temsillerine Yönelik Göstergebilimsel Çözümlemeleri

Kitap: Sanat ve Tasarım Alanlarında Kadın Temsili

Yazarlar: Güneş Demir

Sayfalar: 8–8

Özet

Reklam, diziler ve film gibi iletişim araçları içinde bulundukları toplumun kültürel ve sosyal yapısıyla etkileşimli bir hal içindedirler. Toplumsal değerler, kültürel kodlar, görsel kültür imajları, popüler konular ve tüketimler bu mecralarla kendilerine yer bulmakta, yeniden üretilmektedir. Bu noktada özellikle kadınlara yönelik algılar ve toplumsal cinsiyet kodları tüm bu içeriklerde oldukça yer edinmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada, görsel sanatlar öğretmen adaylarının kadın imgesine yönelik algılarını seçtikleri reklam ve film afişlerindeki temsiller yoluyla, göstergebilimsel çözümlemeler yaparak incelemek ve ortaya koymak amaçlanmıştır. Göstergebilim ve mecaz bağlamında katılımcıların yaşam deneyimleri içinde karşılaştıkları iletişim araçlarını nasıl anlamlandırdıkları ve inceledikleri üzerine odaklanılmıştır. Araştırmada, nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan sanat temelli araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya, bir üniversitenin Resim-İş Öğretmenliği okuyan 8 öğretmen adayı katılmıştır. Veriler, öğretmen adaylarından alınan tasarımlar, resimler ve yarı-yapılandırılmış görüşme yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde göstergebilimsel yöntem kullanılarak öğretmen adaylarının reklam ve film afişlerindeki kadın temsillerini göstergebilim analiz yöntemiyle çözümlemeleri ve çözümlemeler sonucundaki algıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Analizleri sonrasında kendi algılarını ortaya koyan tasarımlar yapmış, bu tasarımlar incelenerek her bir gösterge belirlenmiş, belirlenen her göstergenin karşılığında ise gösterilenler kodlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, sanat eğitimi alan katılımcıların kadın temsillerine yönelik çizdikleri resimlerde ve göstergebilimsel film-reklam afişlerinde toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında; beden imajı, erkek kadına biçilen roller, toplumsal ve kültürel anlamları sorguladıkları görülmektedir. Bu göstergelerin gösterenleri genellikle kadın ve erkek figürleri, kadına atfedilen nesneler, renkler ve mekânlardan oluşmaktadır. Gösterilenler ise kadının bir obje olarak kullanılması, kadına yüklenen anne ve eş olma rolleri, erkek egemen toplum baskısı, kadının üstlendiği rollerden, kadın ve erkeğe atfedilen kültürel kodlardan oluşmaktadır.

Kalıcı STA Yayın Kimliği: STAY-B-000358 (DOI değildir)