Günümüz Türk Resim Sanatında Sürrealizmin Algılanışı: Sanatçı Görüşleri Üzerine Nitel Bir İnceleme
STAY-B-000378
Kitap: Sosyal Bilimlerde Kuramsal Yaklaşımlar ve Güncel Tartışmalar Sempozyumu ve Karma Sergisi
Yazarlar: Alican Açıkgöz, Zehra Canan Bayer
Sayfalar: 1–1
Özet
Sürrealizm, 20. yüzyılın başlarında Avrupa’da ortaya çıkan ve bilinçdışı, düşler ile hayal gücünü sanatın merkezine yerleştiren önemli sanat akımlarından biridir. Modern sanatın gelişim sürecinde geleneksel temsil anlayışlarının sorgulanmasıyla birlikte ortaya çıkan bu yaklaşım, zaman içerisinde farklı kültürel bağlamlarda yeniden yorumlanmıştır. Türkiye’de ise Sürrealizm, doğrudan bir sanat hareketi biçiminde değil, Avrupa ile kurulan sanatsal ilişkiler, yurtdışı eğitim deneyimleri ve sanatçıların bireysel yönelimleri aracılığıyla ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın amacı, günümüz Türk resim sanatında Sürrealizmin nasıl algılandığını, üretimlerinde sürrealist eğilimler bulunan sanatçıların görüşleri doğrultusunda incelemektir. Araştırma, tarama modeline dayalı olarak nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde doküman incelemesinin yanı sıra yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Çetin Çam, Gülin Hayat Topdemir, İlker Kayalı, Raşit Altun, Simge Kalfaoğlu ve Utku Varlık ile gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada sanatçıların Sürrealizmi tanımlama biçimleri, izleyicinin anlamlandırma sürecine ilişkin yaklaşımları, Sürrealizmin günümüzdeki konumu ve sürreal üretimi etkileyen dinamikler ele alınmıştır. Araştırma bulguları; sanatçıların büyük bölümünün kendilerini doğrudan sürrealist olarak tanımlamaktan kaçındıklarını, buna karşın bilinçdışı, düşsel imgeler, sembolik anlatım ve öznel gerçeklik gibi kavramları üretim süreçlerinde önemli kaynaklar olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Ayrıca sanatçılar, eserlerin tek bir anlamla sınırlandırılmasına karşı çıkarak izleyicinin kişisel yorumunu önemsemektedir. Bununla birlikte Sürrealizmin günümüz Türk resim sanatında etkisini sürdürdüğü, ancak zaman zaman anlaşılması güç veya yabancı bir yaklaşım olarak algılandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kalıcı STA Yayın Kimliği: STAY-B-000378 (DOI değildir)