İç Mekân Tasarımında İklim Duyarlılığı: Enerji Verimliliği ve Kullanıcı Konforu
STAY-B-000485
Kitap: Gençlik ve İklim Eylemi Öğrenci Sempozyumu
Yazarlar: Nesrin Nazlı Çakmak, Minel Kurtuluş
Sayfalar: 27–28
Özet
Bu çalışmanın amacı, küresel iklim krizi ve artan enerji maliyetleri karşısında iç mekân tasarımında iklime duyarlı pasif yöntemlerin, enerji verimliliği ve kullanıcı konforu üzerindeki bütüncül etkilerini değerlendirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden sistematik literatür taraması ve doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu kapsamda, Web of Science ve Scopus veritabanlarında 2015–2025 yılları arasında “iklim duyarlı tasarım”, “biyoklimatik mimarlık”, “iç mekân konforu”, “enerji verimliliği” ve “günışığı entegrasyonu” anahtar kelimeleri kullanılarak yayınlar taranmış; biyoklimatik tasarım ilkeleri, günışığı entegrasyonu, termal konfor modelleri ve kullanıcı davranış profillerini inceleyen, Web of Science ve Scopus Q1 kategorisinde yer alan toplam 30 odak kaynağa yoğunlaşılarak veriler sentezlenmiştir. Elde edilen temel bulgular, mekanik iklimlendirme ve yapay aydınlatma sistemlerine olan bağımlılığın iklim odaklı pasif tasarım stratejileriyle önemli ölçüde azaltılabileceğini ortaya koymaktadır. Yerel iklim verilerine uygun bina yönlendirmesi, optimum kütle geometrisi, yüksek yalıtımlı bina kabuğu ve dengeli saydamlık oranları ısı kayıp ve kazançlarını en aza indirirken; ışık rafları ve sensör kontrollü otomasyon sistemleriyle desteklenen doğal aydınlatma kurguları elektrik enerjisi tüketimini belirgin düzeyde düşürmektedir. Ayrıca adaptif termal konfor modelleri doğrultusunda doğal havalandırma imkânlarının sunulması ile kullanıcıların bina içi iklimlendirme sistemleri üzerindeki denetim ve etkileşim davranışlarının enerji tasarrufu ile mekânsal memnuniyet üzerinde doğrudan belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, iç mekân tasarımında iklim duyarlılığı, kullanıcıların fizyolojik ve psikolojik konforundan ödün vermeksizin enerji verimliliğini artıran sürdürülebilir bir zorunluluktur. Biyoklimatik mimarlık kurgularının akıllı iklimlendirme teknolojileri ve yüksek çevre bilincine sahip kullanıcı davranışlarıyla entegre edilmesi, yapılı çevrenin karbon ayak izini azaltmada ve gelecek nesillere yaşanabilir mekânlar aktarmada stratejik bir dönüşüm sağlamaktadır.
Kalıcı STA Yayın Kimliği: STAY-B-000485 (DOI değildir)