1. Uluslararası “Çevre Sorunları” Karikatür Yarışması’nda Ödül Almış Karikatürlerin Algı ve Mesaj Boyutu
STAY-B-000495
Kitap: Gençlik ve İklim Eylemi Öğrenci Sempozyumu
Yazarlar: Arda Öker, Nuri Sezer
Sayfalar: 37–38
Özet
Bu çalışma, çevre sorunlarının karikatürlerde nasıl temsil edildiğini ve çevresel mesajların görsel göstergeler aracılığıyla nasıl yapılandırıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, 1. Uluslararası “Çevre Sorunları” Karikatür Yarışması’nda ödül alan eserler oluşturmaktadır. Karikatürün eleştirel ve metaforik anlatım olanaklarından hareketle çevresel problemlerin hangi göstergeler üzerinden görünür kılındığı, bu göstergeler arasında nasıl anlam ilişkileri kurulduğu ve izleyiciye aktarılan mesajların hangi temalar çevresinde biçimlendiği araştırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve eserler göstergebilimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde karikatürlerde yer alan insan ve hayvan figürleri, doğal ve yapay çevre unsurları, nesneler, renkler, görsel karşıtlıklar ve metaforik düzenlemeler birer gösterge olarak ele alınmıştır. Göstergelerin düz anlam ve yan anlam düzeylerinde ürettikleri anlamlar incelenmiş, göstergeler arasındaki ilişkilerin çevresel mesajın oluşumuna nasıl katkı sağladığı değerlendirilmiştir. Ayrıca insan-doğa, yaşam-yok oluş, tüketim-kaynak kaybı ve doğal-yapay çevre gibi karşıtlıkların eserlerin anlam kuruluşundaki işlevleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bulgular, incelenen karikatürlerde iklim değişikliği, sanayileşme, çevre kirliliği, aşırı tüketim, plastik ve atık sorunu ile doğal yaşam alanlarının kaybı gibi temaların öne çıktığını göstermektedir. Çevresel sorunların gündelik yaşamdan tanınabilir nesnelerin farklı anlam ilişkileri içerisinde yeniden kurgulanmasıyla somutlaştırıldığı belirlenmiştir. İnsan faaliyetleri ile ekolojik tahribat arasındaki ilişkinin eserlerin temel eleştirel söylemini oluşturduğu, ironi ve görsel metaforların ise çevresel mesajın yoğunlaştırılmasında kullanıldığı görülmüştür. Çalışma sonucunda karikatürün çevresel sorunları göstergesel ve metaforik bir anlatı içerisinde yeniden yapılandırarak izleyiciyi ekolojik sorunlar üzerine düşünmeye yönlendiren eleştirel bir görsel iletişim biçimi sunduğu değerlendirilmiştir.
Kalıcı STA Yayın Kimliği: STAY-B-000495 (DOI değildir)